Vẽ tranh bảo vệ môi trường: ý tưởng, bố cục và cách vẽ

Vẽ tranh về bảo vệ môi trường nên bắt đầu từ một thông điệp cụ thể, ví dụ “đừng xả rác ra biển” hay “trồng thêm một cái cây”, rồi mới chọn hình ảnh và bố cục để diễn đạt thông điệp đó. Tranh càng ít chi tiết lan man, người xem càng hiểu nhanh điều bạn muốn nói.

Phần dưới gợi ý các chủ đề dễ triển khai, cách chọn thông điệp, trình tự vẽ và những lỗi khiến bức tranh bị “loãng” ý.

Những chủ đề thường được chọn khi vẽ tranh bảo vệ môi trường

Bốn nhóm chủ đề dưới đây đều quen thuộc với người xem nên không cần giải thích dài dòng, phù hợp cho cả tranh treo lớp học và tranh dự thi.

Trái Đất là chủ đề dễ nhất: một hành tinh xanh trong bàn tay, đôi tay nâng đỡ quả địa cầu, hoặc Trái Đất nứt nẻ đối lập với Trái Đất phủ cây. Cách thứ hai là biển và rác thải nhựa — rùa biển vướng túi ni lông, rạn san hô bạc màu, mặt nước phủ chai lọ. Chủ đề rừng nhấn vào “lá phổi xanh”: cây cổ thụ bị đốn, mảng rừng còn lại và mảng đồi trọc cạnh nhau. Cuối cùng là đời sống hằng ngày: phân loại rác tại nhà, đạp xe thay xe máy, mang bình nước riêng thay chai nhựa dùng một lần.

Chọn thông điệp trước khi đặt bút

Một bức tranh chỉ nên nói một điều. Thông điệp tốt gói trong một câu ngắn, đọc lên là hiểu, và phải vẽ được bằng hình chứ không chỉ bằng chữ.

Hãy viết ra giấy câu thông điệp, sau đó tự hỏi: nếu bỏ hết chữ khỏi tranh, người xem còn đoán được ý không? Nếu không, hình ảnh đang chưa gánh được nội dung. Ví dụ, thông điệp “hãy tiết kiệm nước” cần hình ảnh cụ thể như vòi nước nhỏ giọt trên nền đất khô nứt, chứ không chỉ là dòng chữ đặt giữa khung.

Cũng nên xác định người xem: tranh cho học sinh tiểu học thì hình khối đơn giản, màu tươi; tranh cổ động treo nơi công cộng thì cần tương phản mạnh và một điểm nhấn duy nhất.

Các bước vẽ tranh về bảo vệ môi trường

Trình tự dưới đây giữ cho bức tranh không bị rối, kể cả khi bạn chưa quen vẽ theo đề tài.

1. Chọn thông điệp và viết thành một câu duy nhất, khoảng 5-10 từ.
2. Phác ba bố cục nhỏ bằng bút chì, mỗi bản chỉ vài đường, rồi chọn bản làm người xem hiểu ý nhanh nhất.
3. Xác định điểm nhấn chính chiếm khoảng một phần ba diện tích tranh, các chi tiết phụ vẽ nhỏ và nhạt hơn.
4. Vẽ hình lớn trước, hình nhỏ sau; giữ đường nét chính đậm hơn nền.
5. Tô mảng màu lớn trước, chi tiết sau; dùng màu nóng cho phần muốn người xem nhìn trước.
6. Thêm chữ khẩu hiệu sau cùng, chữ to, ngắn, đặt ở khoảng trống chứ không chèn lên hình chính.

Tranh cổ động khác tranh phong cảnh ở điểm nào

Tranh phong cảnh ghi lại vẻ đẹp, còn tranh cổ động đòi người xem làm một việc gì đó. Vì vậy hai loại tranh dùng bố cục và màu sắc khác nhau.

Tranh cổ động thường dùng hình khối lớn, ít chi tiết vụn, màu tương phản và một dòng chữ ngắn. Cách mạnh là đặt hai nửa đối lập trong cùng khung: một bên là dòng sông sạch, bên kia là dòng sông phủ rác; hoặc bàn tay che chở đặt cạnh hình ảnh cây bị chặt. Tranh phong cảnh thì ngược lại, cần nhiều sắc độ và không nhất thiết có chữ.

Với tranh dự thi ở trường, ban giám khảo thường chấm cả thông điệp lẫn tính thẩm mỹ, nên đừng biến tranh thành khẩu hiệu khô khan. Một chi tiết nhỏ có sức gợi như chiếc lá non mọc lên từ gốc cây bị đốn thường được đánh giá cao hơn hình ảnh rùng rợn.

Vật liệu và vài mẹo giữ tranh rõ ý

Chất liệu không quyết định giá trị thông điệp, nhưng ảnh hưởng tới độ rõ khi tranh được chụp lại hoặc treo ở khoảng cách xa.

Màu sáp và bút lông dầu cho màu đặc, tương phản tốt, phù hợp tranh khổ A3 treo tường. Màu nước và màu bột hợp với tranh cần chuyển sắc mềm như bầu trời, mặt biển nhưng dễ bị nhạt khi phóng to. Giấy A4 tiện cho bài tập trên lớp, còn A3 hoặc A2 hợp với tranh triển lãm.

Ba lỗi hay gặp: nhồi quá nhiều chi tiết khiến mắt không biết nhìn đâu; dùng chữ quá dài, chữ nhỏ; và tô kín cả nền khiến hình chính chìm vào nền. Cách sửa đơn giản là để trống một mảng nền và chỉ giữ một điểm nhấn màu mạnh nhất trong tranh.