Vết sưng to tăng dần kèm theo dịch mủ trắng hoặc vàng chảy ra từ huyệt ổ răng là dấu hiệu nhiễm trùng sau khi nhổ răng khôn điển hình, cảnh báo biến chứng viêm nhiễm mô mềm hoặc viêm xương ổ răng. Tình trạng này không thể tự khỏi tại nhà và cần được bác sĩ nha khoa can thiệp kịp thời.
Người bệnh cần phân biệt giữa phản ứng lành thương tự nhiên và tình trạng viêm nhiễm bệnh lý để có hướng can thiệp y tế chính xác.
Phân biệt sưng đau bình thường và dấu hiệu nhiễm khuẩn
Sau phẫu thuật nhổ răng khôn, hiện tượng sưng nề mô mềm và đau nhức cục bộ là phản ứng viêm sinh lý bình thường. Mức độ sưng đau thường đạt đỉnh trong khoảng 48 đến 72 giờ đầu, sau đó giảm dần rõ rệt.
Ngược lại, nếu ổ nhổ răng gặp biến chứng nhiễm khuẩn, người bệnh sẽ ghi nhận các triệu chứng tiến triển xấu:
- Sưng to và đau nhức tăng dần: Vết sưng không giảm sau ngày thứ ba mà tiếp tục lan rộng sang má, góc hàm hoặc vùng cổ; cơn đau nhức dữ dội, không đáp ứng với thuốc giảm đau thông thường.
- Chảy mủ tại huyệt ổ răng: Xuất hiện dịch mủ màu trắng đục, vàng hoặc xanh rỉ ra khi ấn nhẹ vào nướu, kèm theo mùi hôi thối nồng nặc và vị đắng trong miệng.
- Sốt cao và nổi hạch: Cơ thể sốt trên 38°C, ớn lạnh, mệt mỏi, sờ thấy hạch góc hàm hoặc dưới cằm sưng to và đau.
- Khó há miệng và khó nuốt: Cơ cắn bị co thắt gây cứng hàm, đau buốt khi nuốt nước bọt hoặc khi cử động cơ miệng.
- Chảy máu thứ phát: Vết mổ rỉ máu tươi liên tục sau 24 giờ đầu dù đã cắn gạc đúng cách.
Nguyên nhân gây nhiễm trùng huyệt ổ răng
Nhiễm trùng xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập và phát triển mạnh tại vị trí can thiệp phẫu thuật. Có nhiều yếu tố dẫn đến tình trạng này:
- Vệ sinh răng miệng không đúng cách: Không súc miệng nhẹ nhàng hoặc để thức ăn thừa giắt vào hốc răng tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn kỵ khí phát triển.
- Tổn thương cục máu đông: Hành động khạc nhổ mạnh, súc miệng nước muối quá sớm hoặc dùng ống hút làm bật cục máu đông bảo vệ, gây ra hiện tượng viêm ổ răng khô (dry socket) và dẫn đến nhiễm trùng thứ phát.
- Đặc điểm giải phẫu phức tạp: Răng khôn hàm dưới mọc ngầm, mọc lệch đâm vào răng số 7 đòi hỏi phải mở xương, rạch vạt nướu rộng, làm tăng diện tích tổn thương mô.
- Quy trình kiểm soát vô khuẩn: Dụng cụ phẫu thuật hoặc môi trường điều trị không đảm bảo vô trùng tuyệt đối trong quá trình can thiệp.
- Bệnh lý nền và thói quen sinh hoạt: Người hút thuốc lá, mắc bệnh đái tháo đường kiểm soát kém hoặc hệ miễn dịch suy giảm có nguy cơ nhiễm trùng cao hơn.
Các bước xử lý an toàn khi phát hiện sưng và có mủ
Nhiễm trùng sau nhổ răng thuộc nhóm vấn đề y tế cần điều trị chuyên khoa. Tuyệt đối không tự ý dùng kháng sinh bừa bãi hoặc chọc hút mủ tại nhà vì dễ làm vi khuẩn lan rộng vào các khoang sâu vùng hàm mặt.
- Liên hệ cơ sở nha khoa: Đặt lịch hẹn khám ngay với bác sĩ điều trị để được kiểm tra trực tiếp ổ răng, chụp phim X-quang đánh giá mức độ tổn thương xương hàm.
- Súc miệng dung dịch sát khuẩn nhẹ: Sử dụng nước muối sinh lý 0,9% hoặc dung dịch chlorhexidine 0,12% ngậm nhẹ nhàng trong miệng, không súc đảo mạnh để tránh làm rách vết chỉ khâu.
- Chườm ấm giảm phù nề: Từ ngày thứ ba trở đi, chườm khăn ấm bên ngoài má 15-20 phút mỗi lần giúp tăng cường tuần hoàn máu cục bộ và giảm co thắt cơ.
- Duy trì dinh dưỡng hợp lý: Ăn cháo nguội, súp lỏng, uống nhiều nước; tránh nhai thức ăn cứng hoặc vụn nhỏ ở bên hàm đang tổn thương.
Tại phòng khám, bác sĩ sẽ tiến hành gây tê, bơm rửa làm sạch ổ mủ bằng dung dịch chuyên dụng, nạo bỏ mô hoại tử, đặt thuốc giảm đau sát trùng và kê đơn kháng sinh toàn thân phù hợp.

